موفقيت در هر فرآيندي، نيازمند هماهنگي تمامي عوامل موثر در آن است. در واقع ما زماني مي‏توانيم به نتيجه‏ي دلخواه خود برسيم که تمامي عوامل موثر در رسيدن به نتيجه را رعايت کنيم. آزمون کنکور به عنوان بزرگ‏ترين آزمون علمي کشور که مي‏تواند نقش موثري در جهت‏گيري شغلي داشته باشد، از جمله اهداف و نتايج پراهميت و حساسي است که بايد در صحت و درستي عوامل موثر در آن، با دقت بسياري عمل کرد موفقيت در کنکور، متأثر از عوامل متعددي‏است که شايد برخي از آنها، در دسترس و قابل کنترل نباشد اما عوامل در دسترس و قابل کنترلي هم وجود دارد که در صورت رعايت آنها، احتمال موفقيت، چند برابر خواهد شد

در اين نوشتار قصد داريم به بررسي اين عوامل قابل دسترسي بپردازيم:

1- هدف‏گذاري :

به طور قطع، اولين و مهم‏ترين گام در هر مسيري، هدف‏گذاريست. داشتن اهداف واضح و روشن، علاوه بر اينکه مي‏تواند در افزايش ميزان انرژي فرد، اثر زيادي داشته باشد، در تعيين جهت زندگي او نيز بسيار موثر است. يکي از تفاوتهاي بين افراد موفق و ناموفق داشتن اهداف از پيش تعيين شده است داشتن اهداف واضح و روشن، علاوه بر اينکه مي‏تواند در افزايش ميزان انرژي فرد، اثر زيادي داشته باشد، در تعيين جهت زندگي او نيز بسيار موثر است شايد نشناختن فرق بين آرزو و هدف، سبب شود تا بسياري از افراد نتوانند انرژي و جهت لازم را از اهدافشان کسب کنند. مکتوب کردن اهداف، يکي از تفاوت‏هاي بارز آن با آرزوست. وقتي شما هدفي در ذهن‏تان داريد اما آن را مکتوب نکرده‏ايد، مانند اين است که غذايي داشته‏ باشيد اما آن را نخوريد؛ طبيعي‏ست که شما سير نمي‏شويد براي مکتوب کردن اهداف، بايد وقت بگذاريد. چند ساعت با خودتان خلوت نموده و به اهداف‏تان فکر کنيد. سپس آنها را مکتوب کنيد. البته شايد لازم باشد قبل از اين کار، رشته‏هاي دانشگاهي را خوب بشناسيد که بايد از طريق کتاب‏هاي موجود در بازار، گفت‏وگو با متخصصان و صاحب‏نظران رشته‏ها، اين کار را انجام دهيد.

2- برنامه‏ريزي (استراتژي)

به‏طور حتم مي‏دانيد که يکي از مهم‏ترين تفاوت‏هاي سال‏هاي پايه و پيش‏‏دانشگاهي، حجم مباحثي‏ است که بايد براي آزمون کنکور مطالعه يا مرور کنيد. اين حجم زياد مباحث، به طور معمول سبب مي‏شود داوطلبان کنکور که عادت به مطالعه و برنامه‏ريزي براي اين حجم ندارند، با مشکل مواجه شوند برنامه‏ريزي دقيق، از مهم‏ترين عوامل کنترل و غلبه بر اين حجم زياد است. اگر از ابتداي سال تحصيلي، برنامه‏ريزي دقيق و درستي داشته باشيم، به‏طور قطع خواهيم توانست تمامي مباحث مورد نظر را مطالعه و جمع‏بندي کنيم داوطلباني که در مدرسه ثبت‏نام مي‏کنند بايد مطابق برنامه‏هاي مدرسه، درس هر روز را همان روز بخوانند تا تمامي مباحث مورد نياز آزمون کنکور را مطالعه کنند. اما داوطلباني که طبق برنامه‏هاي مشاور عمل مي‏کنند، کافيست براساس برنامه‏ي هفتگي يا دوهفتگي که مشاور تنظيم کرده، مطالعه نمايند.

3 – آزمون

آزمون‏هاي آزمايشي در طول سال تحصيلي، علاوه بر اينکه سبب مأنوس شدن ذهن و جسم با فضاي آزمون مي‏شود، اشکالات و اشتباهات فرد را نيز مشخص خواهد کرد تا در فرصتي مناسب، آنها را برطرف کند. پيش آزمون‏، نقش مهمي در نتيجه‏گيري خواهد داشت و به همين دليل بايد در انتخاب آن دقت کرد . يک آزمون آزمايشي مناسب بايد داراي شرايط زير باشد :

الف) هماهنگي با سرفصل‏هاي مطالعاتي :

اگر ما آزمون آزمايشي را به عنوان استراتژي حرکت خود انتخاب کرده‏ايم، اين اتفاق خواهد افتاد اما اگر استراتژي کلان ما، براساس برنامه‏ي مدرسه اي است، بايد آزمون آزمايشي، با سرفصل مطالعاتي هماهنگ باشد يادگيري روش‏هاي صحيح مطالعه و برنامه‏ريزي، به‏طور قطع مي‏تواند در افزايش کيفيت مطالعه‏ شما موثر باشد اما کيفيت مطالعه جايگزين کميت آن نيست .

ب) سوالات استاندارد :

استاندارد در کنکور، به معني نزديک بودن آزمون به سوالات آزمون‏هاي سراسري ا‏ست؛ يعني هر قدر سوالات يک آزمون به سوالات سال‏هاي قبل آزمون سراسري نزديک‏تر باشد، سوالات آزمون، قابل اعتمادتر و استانداردتر است

ج) جامعه‏ي آماري مناسب :

سوالات استاندارد و برنامه‏ي مطالعاتي مناسب، مهم‏ترين عوامل موثردر آزمون آزمایشی است، در حالي که بسياري از داوطلبان تصور می‏کنندمقايسه با رقبا ،مهم‏ترين نقش‏ يک آزمون آزمايشي ا‏ست . البته درست است که مقايسه با رقبا هم جزو اهداف آزمون است اما هدف نهايي نيست. يک آزمون آزمايشي، بايد سوالات استاندارد و برنامه‏ي مناسبي داشته باشد

4 - مهارت‏هاي موفقيت در تحصيل


داوطلبان بسياري در سال‏هاي گذشته، با وجود تلاش زيادي که کرده‏اند، به دليل عدم استفاده از مهارت‏ها و روش‏هاي صحيح، نتوانسته‏اند به نتيجه‏ي دلخواه خود دست‏يابند. اين مهارت‏ها که شامل برنامه‏ريزي درسي، روش‏هاي مطالعه، شرايط مطالعه، تکنيک‏هاي ايجاد تمرکز و دقت و هنر آزمون دادن، روش جمع‏بندي و... است كه اين مهارتها در يادداشتهاي آتي به شما داوطلبان عزيز ارائه خواهد شد

۵- تلاش (کميت مطالعه)

يادگيري روش‏هاي صحيح مطالعه و برنامه‏ريزي، به‏طور قطع مي‏تواند در افزايش کيفيت مطالعه‏ شما موثر باشد اما کيفيت مطالعه جايگزين کميت آن نيست و موفقيت در هر زمينه‏اي، نيازمند بکار گيري روش‏ها و ابزار لازم است. براي موفقيت در کنکور هم لازم است بيشترين مقدار ممکن در طول يک روزرا درس بخوانيد يعني تا جايي که به کيفيت مطالعه‏ي شما لطمه‏اي وارد نشود. اين عدد در روزهاي تعطيل و روزهايي که به مدرسه مي‏رويد، متفاوت خواهد بود، براي نمونه در روزهاي تعطيل(مانند تعطيلات نوروزي که در پيش است)، شما از 24 ساعت زمان، بايد حدود 7 ساعت بخوابيد وبه عده‏هاي غذايي و .. بپردازيد و از زمان باقي مانده (يعني 13 ساعت) بايد 10 تا 12ساعت درس بخوانيد اما در روزهايي که به مدرسه مي‏رويد، از 24 ساعت شبانه‏روز، 7 ساعت به خواب، 2 ساعت به امور متفرقه و حدود 8 ساعت به حضور در مدرسه اختصاص مي‏يابد که بايد از زمان باقي مانده (يعني 7 ساعت)، حدود 5 تا 6 ساعت درس بخوانيد . البته يادتان باشد که لزومي ندارد اين ساعت مطالعه، به صورت دائمي رخ دهد. به يقين اگر در يک روند تدريجي، شما ساعت مطالعه‏تان را به ساعت مطلوب برسانيد، ثبات و استمرار بيشتري خواهد داشت